Studentski protesti obeležili su godinu za nama, a gde su protesti, tu je i policijska brutalnost. Javnost je svedočila porastu policijskog nasilja, posebno od velikog Vidovdanskog protesta koji su organizovali studenti. Međutim, jedno pitanje interesuje veliki broj građana – koliko novca zarađuju pripadnici Ministarstva unutrašnjih poslova iz budžeta koji pune stanovnici Srbije.
Dok su ulice Srbije mesecima bile ispunjene studentima koji traže pravdu i odgovornost, država je na to odgovarala pendrekom, štitovima i suzavcem. Policija je, po nalogu, stajala između građana i njihovih prava, svakodnevno prekoračujući ovlašćenja, gotovo uvek bez ikakve posledice. Istovremeno, iz Ministarstva unutrašnjih poslova stizala su uverenja da brutalnosti nema, da je sve po zakonu i da policija samo radi svoj posao.
Nema dileme da je tokom protekle godine policija u više navrata postupala kao represivni aparat, a ne kao servis građana. Snimci batinanja studenata, privođenja bez osnova i prekomerne upotrebe sile nisu bili izolovani incidenti, već obrazac koji se ponavljao iz dana u dan. Taj obrazac nije nastao spontano niti bez odobrenja vrha, a snimci sa lica mesta ostavili su utisak da je policija uživala u batinanju studenata i građana.
Ipak, izgovor da samo rade svoj posao i plata u Ministarstvu unutrašnjih poslova ne mogu biti opravdanje za postupke policijskih službenika. Visina primanja ne amnestira nasilje, niti objašnjava bahato ponašanje koje je javnost imala priliku da vidi na ulicama. Naprotiv, činjenica da značajan broj policajaca živi relativno komforno, sa stabilnim platama i beneficijama koje većina građana nema, dodatno pojačava odgovornost za svaku zloupotrebu ovlašćenja.
Duboki jaz u platama
Poseban problem predstavlja razlika u visini primanja unutar samog MUP-a. Dok se javnost suočava sa slikama policajaca na terenu, retko se govori o dubokom jazu između rukovodećih pozicija i izvršilaca.
Ministar i direktor policije
Na vrhu, kako se navodi na sajtu Agencije za sprečavanje korupcije, Ivica Dačić, koji se nalazi na čelu Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srbije, ima platu od 405.305,98 dinara, koja mu je od 2010. godine, kada je obavljao istu funkciju, porasla za skoro 260.000 dinara. Ipak, velika primanja Ivica Dačić morao je da „oduži“ time što je Ministarstvo unutrašnjih poslova stavio u svojstvo pretorijanske garde i propagandnog glasila Srpske napredne stranke i Aleksandra Vučića. Tako smo svedočili čestim lažima ministra, koji je prvo izjavio da policijske snage nemaju zvučni top, a potom se ispostavilo da ga imaju, te da su građani napadali članove Srpske napredne stranke na protestima, što se takođe ispostavilo kao neistinito.
Brojne laži izrečene su od strane ministra Dačića, ali nijedno izvinjenje nije upućeno.
Posebno interesantna ličnost jeste novi direktor policije, Dragan Vasiljević, koji od ove godine obavlja tu funkciju. Prema podacima Agencije za sprečavanje korupcije, njegova mesečna neto primanja iznose 393.000 dinara. On je kao direktor policije prisustvovao „narodnom veselju“ u organizaciji tabloida Informer i Dragana J. Vučićevića. Takođe, tokom kontramitinga koje je organizovala Srpska napredna stranka, Vasiljević je u više navrata višestruko uvećavao broj prisutnih na tim skupovima, dok je proteste studenata i građana predstavljao kao minimalne. Poslednji primer toga jesu dva paralelna skupa ispred Narodne skupštine, kada je nekoliko puta umanjio broj prisutnih na protestu podrške Dijani Hrki, dok je isto toliko puta uvećao broj dovezenih pristalica vladajuće partije u „ćacilend“.
Pripadnici MUP-a i njihova primanja
Što se tiče nižih struktura u Ministarstvu policije, nije moguće precizno utvrditi primanja jer ona zavise od mnogobrojnih faktora, kao što su stručna sprema, prekovremeni sati i niz drugih okolnosti. Međutim, portal Danas je došao, nezvanično, do saznanja koliko otprilike iznose primanja pojedinih delova i jedinica u MUP-u.
Radni staž je još jedan od bitnijih faktora, jer se na platu dodaje dodatak na minuli rad, koji iznosi 0,5% osnovne plate po svakoj godini radnog staža. To znači da službenik koji radi, na primer, 30 godina, ima 15% veću platu od nekoga ko je tek počeo da radi na istom radnom mestu.
Od 80.000 do 95.000 dinara
Prema podacima Danasa, plate policijskih službenika iznose između 80.000 i 95.000 dinara, u zavisnosti od dužine radnog staža. Od početka protesta, plate su znatno veće jer je veliki broj službenika deo Interventne jedinice policije.
Policajci sa višom stručnom spremom zarađuju i do 30.000 dinara više u odnosu na obične policajce, jer poseduju čin, komanduju formacijama i sa dodacima mogu da zarade između 160.000 i 180.000 dinara.
Plata poručnika, koji radi kao pomoćnik komandira u policijskoj stanici, iznosi oko 130.000 dinara, dok komandir iste stanice, koji ima čin majora, ima oko 160.000 dinara. Oni takođe imaju dodatke na noćni rad i prekovremene sate, ali su ti dodaci znatno veći nego kod običnih policajaca, pa komandir stanice može „dobaciti“ do skoro 200.000 dinara, a sa dodatnim angažovanjem i više.
Specijalne jedinice su sastavni deo MUP-a, pa tako žandarm sa srednjom stručnom spremom ima primanja od 120.000 do 130.000 dinara, starešine oko 170.000 dinara, dok visoki činovi u ovoj jedinici imaju primanja veća od 200.000 dinara. Bitna razlika između obične policije i Žandarmerije jeste što Žandarmerija nema dodatna primanja tokom protesta, jer je to njihova osnovna funkcija delovanja. Oni kontrolišu Kopnenu zonu bezbednosti između AP Kosovo i Metohija i centralne Srbije, zbog čega imaju dnevnicu od 2.500 dinara, a oni na terenu mogu provesti 15 dana, što znači da tokom službovanja primaju uvećanu platu za više od 37.000 dinara.
Pripadnici Specijalne antiterorističke jedinice (SAJ) imaju iste plate kao pripadnici specijalističkih četa Žandarmerije, što je u proseku oko 145.000 dinara za one sa srednjom stručnom spremom.
Načelnici PU oko 230.000
Načelnici policijskih uprava u Srbiji imaju primanja oko 230.000 dinara, koja sa dodacima mogu preći i 300.000 dinara. U ovoj kategoriji se ističe načelnik Uprave kriminalističke policije (UKP), koji ima još veću platu. Identična primanja imaju i pomoćnici direktora policije.
U kontekstu velikih primanja u MUP-u, kontinuirane izjave ministra i direktora policije, kojima se negira očigledno ili relativizuje dokumentovano nasilje, deluju kao institucionalna podrška nasilničkom ponašanju. Kada vrh sistema šalje poruku da je sve „po propisima“, prostor za samokontrolu, profesionalnu odgovornost i sankcije praktično ne postoji.
Otuda pitanje plata u MUP-u nije samo pitanje socijalne pravde, već i političke hijerarhije i odgovornosti. Nije sporno da policija treba da bude plaćena — sporno je kako se taj novac koristi, ko za šta odgovara i zašto, nakon godinu dana protesta, povređenih građana i javnih obmana, niko sa vrha sistema nije snosio ni minimalnu posledicu. Ni niži pripadnici policije nisu odgovarali za stravična prebijanja građana tokom 2025. godine.
MUP bez odgovora
Portal Nova.rs uputio je zvanično pitanje o okvirnim primanjima pripadnika Ministarstva unutrašnjih poslova, ali odgovor do objavljivanja teksta nije stigao.
Izvor: nova.rs
