Prema podacima Republičkog fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje (PIO), u Srbiji trenutno penziju prima nešto više od 1,65 miliona najstarijih građana. Podaci o visini penzija oduvek su bili zanimljivi za javnost, naročito zbog toga što penzioneri često dobijaju povećanja. PIO je nedavno objavio podatke iz statistike, pa prema njihovim izveštajima, svega 72 osobe u Srbiji imaju penziju od 230.145 dinara mesečno, dok penzije veće od 100.000 dinara prima oko 5,2 odsto penzionera.
Najveći broj penzionera – oko 59 odsto – ima mesečna primanja do visine prosečne penzije, koja iznosi nešto više od 50.000 dinara. Najniža zakonska penzija, nakon poslednjih usklađivanja početkom 2026. godine je 31.092 dinara za penzionere iz kategorije zaposlenih i samostalnih delatnosti, dok je najniža poljoprivredna penzija i ona iznosi oko 24.443 dinara.
I pored svih korekcija, najnižu penziju u Srbiji prima više od 300.000 penzionera, što čini značajan deo ukupne penzionerske populacije. U toj grupi najviše je poljoprivrednih penzionera, ali i veliki broj bivših zaposlenih sa niskim zaradama ili nepunim radnim stažom, zbog čega su njihova primanja neretko ispod granice rizika od siromaštva. Na drugom kraju nalazi se mali broj penzionera sa najvišim primanjima, pa ove brojke prave veliki jaz.
Socijalni i finansijski aspekt – dve realnosti
Analizirajući podatke Fonda PIO, dolazimo do zaključka da na svakog penzionera sa veoma visokom penzijom dolazi više od 4.000 onih koji žive od minimalnih primanja. Prema podacima Fonda PIO, svega 72 osobe u Srbiji ostvaruju maksimalnu penziju od 230.145 dinara mesečno, dok penzije veće od 100.000 dinara prima oko 5,2 odsto penzionera. Taj mali broj penzionera čine statistički zanemarljiv deo sistema, ali simbolički predstavljaju njegov „gornji plafon“.
Za veliki broj penzionera sa najnižim primanjima, penzija ne pokriva osnovne troškove života. Tu treba dodati i troškove lekova, koji u tom životnom dobu nisu mali, zatim grejanja, hrane i dažbina, što ukupno prelazi iznos najniže penzije.
Dodatni problem je što svako usklađivanje ima ograničen efekat jer se polazi od vrlo niske osnovice, pa su povećanja za one sa najnižim primanjima simbolična.
Nasuprot tome, penzioneri sa najvišim primanjima imaju penzije koje su 4–5 puta veće od prosečne. Time su u potpunosti zaštićeni od uticaja inflacije. Ova grupa penzionera često ima i druge izvore prihoda (štednja, imovina, dodatne privatne penzije).
Ovi podaci ukazuju na izražene razlike između najnižih i najviših penzija, ali i na velike socijalne nejednakosti unutar penzionog sistema. Iako bi visina penzije teoretski trebalo da zavisi od dužine radnog staža i visine uplata doprinosa, zakon je propisao jasna ograničenja.
Zakon o Penzijskom i invalidskom osiguranju predviđa da lični koeficijent za obračun penzije ne može biti viši od 3,8, dok se u obzir uzima najviše 45 godina staža. Upravo iz tog razloga je najviša penzija zakonski ograničena i, prema članu 78. Zakona o PIO, ne može preći 286.368,57 dinara mesečno, bez obzira na visinu uplata tokom radnog veka.
Fond PIO ovakva ograničenja obrazlaže potrebom da se očuva održivost i stabilnost penzijskog sistema, dok kritičari i deo korisnika upozoravaju da takav model ne uvažava u potpunosti individualne doprinose i realna očekivanja onih koji su decenijama uplaćivali najviše iznose.
Izvor: Republički fond za penzijsko i invalidsko osiguranje (PIO), Statistika o penzijama u Srbiji, januar 2026.
20.1.2026.
